Ulu Cami – Bayburt

Cuma namazına denk geldik. Cami küçük olduğundan cemaati sokaklara taşmıştı. Cadde ve sokaklar dükkan önlerinde namaz için duran cemaat içinde biz de yerimizi aldık. Tarihi dokusunu korumuş. Ahşap tavanı ilk günkü gibi duruyor. Bayburt Ulu Camii, bir cuma camisidir. Anadolu Selçuklu Sultanlarından II. Gıyaseddin Mesud (1282 – 1298) zamanında yaptırıldığı kabul edilir.[1] Özgün planına sadık kalınarak 1970'lerde yeniden inşa edilmiştir.

Şehir merkezinde yer alan Selçukluların şehre bıraktığı en özel tarihi yapılardan birisidir. Binaların arasında kalan bu cami 1282-1298 yılları arasında Anadolu Selçuklularından II. Gıyaseddin Mesud tarafından yaptırılmıştır. Günümüze kadar pek çok kez onarımdan geçen caminin şu anki yapısı 1967 yılındaki onarımın sonucudur. Şehrin en çok ziyaret edilen camilerinden birisidir.

Bayburt'un tarihi camilerinden biri olan Ulu Cami Anadolu Selçuklu Sultanlarından II. Gıyaseddin Mesut (1282 – 1298) zamanında yaptırıldığı kabul edilmektedir caminin pek çok onarımlar gördüğü bilinmektedir, Son olarak 1967 yılında tümü ile ele alınıp ana plana uygun olarak yaptırılan caminin minaresi, mihrap önü kubbesine geçişi sağlayan mukarnaslı tromplardan bir kaçı ve asıl ibadet alanına açılan iki kapı orijinal yapıdan kalmaktadır. Caminin kuzey doğusunda bulunan minaresinin kaidesinde geçirdiği son büyük onarımı belgeleyen 1850 tarihli kitabe bulunmaktadır. Kare kaideli minarenin sekiz yüzlü pabuçluğunda ve yuvarlak gövdesinde geometrik ve bitki motifli mozaik çiniler Anadolu Selçuklu çinilerinin ilginç özelliklerini sergiler. Ayrıca caminin son cemaat yerinde beş kitabe mevcut olup, bu kitabelerden mihrabın iki yanında yer alanlar Osmanlıca iki ferman metnidir ve kadınların çalışma düzeni ile ilgilidir. Mihrabın hemen üstündeki kitabe Arapça bir kümbet kitabesidir ve 619/1222 tarihlidir. Dış duvar üzerindeki kitabe ise bir medrese kitabesidir, 1293/1820 tarihlidir. Son cemaat yerinin batı duvarındaki kitabe tamamen okunamamıştır. Bayburt Ulu Camii, Bayburt ilinde yer alan bir cuma camisidir

Bayburt Ulu Camii, Selçuklu döneminin en görkemli eserlerinden birisi. 13. yüzyılda Sultan II. Gıyaseddin Mesud tarafından yaptırılan cami, şehrin merkezinde yer alıyor. Caminin minaresi, kare kaide üzerine silindirik gövdeli olarak yükselir ve çinilerle süslü. Yüksekliği 30 metre olan minareye caminin dışından giriliyor. Caminin iç mekanı, sekiz kalın paye ile üç nefe ayrılıyor. Mihrap, kürsü, minber ve mahfil gibi unsurlar Selçuklu mimarisinin özelliklerini yansıtıyor. Caminin duvarlarında beş adet yazıt bulunuyor. Bu yazıtlarda caminin yapımı, onarımı ve vakfiyesi ile ilgili bilgiler veriliyor. Caminin yanında Museviye Medresesi adında bir de eğitim kurumu bulunuyor. Bu medrese, 16. yüzyılda Bayburt’ta bilim ve kültürün gelişmesine katkı sağladığı için önemli bir yere sahip. Bayburt Ulu Camii, Selçuklu sanatının ve tarihinin izlerini taşıyan nadir bir yapılar arasında yer alıyor. Bu camiyi ziyaret ederek geçmişe yolculuk yapabilirsin. Bayburt Ulu Camii, Anadolu’nun en eski ve en güzel camileri arasında yer almaya devam ediyor.

Muhteşem bir eser. Camiye söylenecek hiçbir şey yok. Ailecek ziyaret ettik, fakat cami girişinde çay ocağında oturan kalabalık grupların garip ve rahatsız eden bakışları sebebiyle fazla duramadık. Onlara bir el atılması lazım. Bayburt’ta gezilecek bir kaç yer var zaten, onları da bu dayılar yüzünden gezemiyoruz.