Tophane Meydan Çeşmesi – Beyoğlu

İstanbul’un en görkemli su yapılarından biri olan Tophane Meydan Çeşmesi (veya I. Mahmud Çeşmesi), Osmanlı mimarisinin klasik üsluptan Batı etkisindeki Barok ve Rokoko üslubuna geçişini simgeleyen en önemli eserlerden biridir. • İşte bu tarihi yapı hakkında bilmen gereken temel bilgiler: • Tarihçe ve Yapılışı • Yaptıran: Osmanlı Padişahı I. Mahmud tarafından yaptırılmıştır. • Tarih: 1732 yılında inşa edilmiştir. • Mimar: Hassa Başmimarı Kayserili Mehmet Ağa'dır. • Amacı: Taksim Suyu tesislerinin tamamlanmasının ardından, bu suyun şehre dağıtımını kutlamak ve halkın kullanımına sunmak amacıyla yapılmıştır. Çeşmenin Mimari Yapısı ve Tasarımı • Mimari Özellikleri • Boyutları: İstanbul'un üçüncü büyük meydan çeşmesidir. • Ayrıca, şehirdeki en yüksek duvarlı çeşme olma özelliğine sahiptir. • Planı: Kare planlı bir "meydan çeşmesi"dir. • Dört cephesi de mimari detaylar bakımından birbirinin aynısıdır. • Üslubu: Türk Rokokosu'nun en zarif örneklerinden biridir. Mimari ve Süsleme Detayları • Klasik Osmanlı tarzından sapılarak, Batı etkisiyle daha hareketli ve süslü bir yapı oluşturulmuştur. • Taş işçiliği muazzamdır. • Cephelerinde saksı içinde çiçekler, meyve ağaçları (limon, nar, armut gibi) ve servi motifleri gibi zengin natürmort kabartmalar yer alır. Kitabe ve Restorasyon Bilgileri • Şairi: Çeşmenin üzerindeki manzume, devrin ünlü şairi Nafihi'ye aittir. • Hattatı: Kitabenin hat yazıları Yahya Fahreddin Efendi tarafından yazılmıştır. • Restorasyon: Çeşme, 2006 yılında kapsamlı bir restorasyondan geçmiştir. • Bu sırada kubbe ve süslemelerdeki bazı detaylar altın varakla yenilenmiştir. Çeşmenin Bulunduğu Yer • Konumu: İstanbul’un Beyoğlu ilçesinde, Tophane Meydanı'nda bulunur. • Kılıç Ali Paşa Camii ile Nusretiye Camii arasındaki stratejik noktada, Galataport'un hemen karşısında yer alır.

Tophane Çeşmesi ya da I. Mahmud Çeşmesi, İstanbul’un Tophane Meydanı'nda yer alan çeşmedir. Osmanlı Padişahı I. Mahmud tarafından 1732 yılında yaptırılmıştır. İstanbul’un üçüncü büyük çeşmesidir ve şehirdeki en yüksek duvarlı çeşmedir. Tarih kitabesi şair Nafihi'ye aittir. 1. Mahmud Han Çeşmesi adıyla da bilinir. Tophane Çeşmesi, güneyden Kılıç Ali Paşa, kuzeyden Nusretiye camileriyle, batıdan Tophane atölyeleri ve doğudan rıhtım ile çevrili Tophane Meydanı’nın ortasında inşa edilmiştir. Zamanla kıyının doldurulmasıyla denizden uzakta kalmıştır. Çeşme Gümrük Emini olan Ahmed Ağa'ya 76.000 kuruş 84 akçeye yaptırılmıştır. Çeşme yapılacağı zaman burada bulunan tüm dükkânlar yıktırılarak meydan açılmıştır. Çeşmenin açılışı ile Taksim Suyu Sistemi faaliyete girmiştir ve padişah Taksim'den suyu kendi eliyle salıvermiştir. Tophane çeşmesi yapıldığı dönemden itibaren 3 kez onarım görmüştür. Bunlardan ilki 1837 yılında gerçekleşmiş, çeşmenin üst örtüsü tamamen değişmiş, teras çatı yapılmıştır. 1956-1957 yıllarında ise, kentsel dönüşüm müdahaleleri kapsamında İstanbul Sular İdaresince restore edilmiştir. Bu onarımdan 50 yıl sonra Saka Su tarafından restorasyon çalışmasına yeniden başlanmış,restorasyon çalışmaları 2006 yılının Mayıs yılında tamamlanmıştır. Restorasyon çalışmasında 15 mimar ve 4 hattat görev almıştır.

Osmanlı Döneminde Galatadan Dolmabahçe'ye kadar olan bölgeye su getirme çalışmaları çerçevesinde bu meydana da çeşme 1732 yılında yaptırılmıştır. Eşsiz motiflerle süslenen çeşme şair Nafihi'nin dizeleri ile bezenmiştir. Çeşmeye aynı zamanda I. Mahmud Han Çeşmesi'de denilir. 90'lı yıllardan 2000'li yıllara kadar Karaköy'ün bu kısmının buluşma noktalarından biriydi.

Tophane Çeşmesi ya da I. Mahmud Çeşmesi, İstanbul'un Tophane Meydanı'nda yer alan çeşmedir. Osmanlı Padişahı I. Mahmud tarafından 1732 yılında yaptırılmıştır. İstanbul'un üçüncü büyük çeşmesidir ve şehirdeki en yüksek duvarlı çeşmedir. Tarih kitabesi şair Nafihi'ye aittir. 1. Mahmud Han Çeşmesi adıyla da bilinir.

Camiyle bütün değil başka bir zamanda yapılmış zaten 1800lerde yapılan restorasyonla sanırım osmanlının son zaman mimarisine dönüştürülmüş. Özelliklle çatı kısmı güzel bir eser işlemeler ve kabartmalar çok iyi yapılıp restore edilmiş.