Şifaiye Medresesi – Sivas

Şifaiye Medresesi, 1217 yılında Anadolu Selçuklu Devleti sultanı I. İzzeddin Keykavus tarafından Sivas'ta darüşşifa olarak yaptırılan; Osmanlı devrinde medrese olarak kullanılan yapıdır. Dünyanın günümüze kadar gelebilen en eski hastahanelerinden biridir. Kitabesinde “dârü’s-sıhha” olarak tanımlanan yapı, şehir merkezinde Medreseler Sokağı üzerinde, Çifte Minareli Medrese'nin tam karşısındadır. Yaklaşık 3400 metrekarelik alanı ile Türkiye Selçuklu dârü'ş-şifalarının en büyüğüdür. Tuğla işçiliği, çinileri, kitabelerinin çokluğu, süslemeleri ve kabartma figürleri ile birçok yenilik taşıması ve vakfiyesinin bir suretinin günümüze ulaşması sebebiyle, Anadolu Selçuklu sağlık kuruluşları içinde önemli bir konumdadır. Yapının güney evyanı I. İzzeddin Keykavus'un türbesidir. Şifahane'nin en önemli bölümü çini süslemelerle kaplı türbe cephesidir.

Şehrin tam merkezinde, tarihin içinde çayınızı yudumlayabileceğiniz harika bir yer. Avlusundaki o serinlik ve sessizlik insanı dinlendiriyor. Hediyelik eşya dükkanlarını gezmek ve o taş duvarların arasında yürümek çok keyifli. Hem mimari bir şaheser hem de yaşayan bir mekan.

Kadim tarihimizin önemli mihenk taşlarından biri. 25 yıl öncesinde gittiğimde ve öğrenciliğimde ticaret yaptığım dönemde esnaf çok daha düzenlinli ve albenisi yüksek bir ortama sahip idi. Geldiğimiz son süreçte çok daha dağınık bir görüntü, her yer branda ve düzensizlik hakim. Satış derdi tarihi güzelliğe gölge düşürmüş durumda.

Selçuklu döneminde yapılan Şifaiye Medresesi oldukça gösterişli bir yapı. Ancak şu an içi tarihi dokusuna uygun olmayacak şekilde barakalaşmış; yine de görülmeye değer. İçindeki I. İzzeddin Keykâvus'un türbesi de bulunmakta ama ne yazık ki bu barakaların arasında kaybolmuş. Hemen karşısında bulunan Çifte Minareli Medrese'nin minarelerini de görmelisiniz; günümüze sadece ön yüzü ve minareleri ulaşabilmiş. İşletmeler yönünden oldukça özensiz olsa da yapı beş yıldızı hak ediyor.

Öncelikle verdiğim puan, Anadolu Selçuklu döneminde yapılan bu muhteşem Medreseye. Halbuki UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası Geçici Listesi'nde bulunan Sivas Tarihi Kent Merkezi'nin bu haliyle listeye kalıcı olarak geçmesi bir hayal. Kültür Bakanlığı, Sivas Belediyesi görmüyor mu . Bu gölkemli medreseye girdiğimizde ortalık çadırdan, branda dan görünmüyor. Etraf keşmekeş. Burada çay bahçesinin, satıcıların ne işi var. Şifaiye Medresesi ve Buruciye Medresesi bu tür kafeler, çay bahçelerinden temizlenmeli. Şifaiye Medresesi'ni yaptıran, Anadolu Selçuklu Sultan I. İzzeddin Keykavus'un o harika türbesi dahi bu keşmekeş içinde görünmüyor. Sonra bu saygısızlık değilmi.