Sardes Antik Kenti – Manisa

Manisa'nın Salihli ilçesinde bulunan çok iyi korunmuş bir antik kent. Girişte MüzeKart geçerli. Personel ilgili. Lavaboları gayet temizdi. İnternetten araştırma yapılıp gezilmeli çünkü herhangi bir bilgilendirme imkanı bulunmuyor. Yerli ve yabancı turistlerin gezdiği uğrak bir yer. Kesinlikle gezilip görülmeli. Sardes Antik Kenti ile ilgili kısa bilgi, Sardes, Hermos/Gediz havzasında, Paktalos/Sartçayı kıyısında ve Tmolos/Bozdaği’ın batısındaki tepelerin kuzey yamaçları üzerinde, mythos öyküsüne göre Meles adlı bir kral tarafından kurulmuştur. Lydia Krallığı’nın başkenti olan Sardes kenti, M.Ö. 6. Yüzyılda Perslerin Lydia Krallığı’na son vermelerinden sonra bir Pers satraplık merkezi haline gelmiştir. Hellenistik ve Roma Döneminde de önemini koruyan, Bizans Döneminde önemli bir piskoposluk merkezi haline gelir. Hamam Gymnasion Kompleksi; Hamam-gymnasion kompleksinin doğu yarısını kaplayan sütunlarla çevrili palaestra (kare avlu), spor etkinlikleri için, bu mekanın batısındaki tonozlu salonlar ise hamam olarak kullanılmaktaydı. Palaestradan hamam bölümüne geçişi sağlayan iki katlı ve sütunlu mekan, merer avlu olarak adlandırılmaktadır. Kentteki hamam-gymnasion kompleksinin palaestrasının güneyinde bulunan bazilika formundaki yapı, Roma İmparatorluk Döneminde (3.yüzyıl) bir sinagog haline getirilmiştir. Artemis Tapınağı; Hellenistik Dönemde yapımına başlanan tapınak, muhtemelen eski bir Kybele kültünün kutsal alanında yer almaktaydı. Tapınak İon tarzında olup, pseudodipteros planlıdır. Başlangıçta Artemis adına yapılmıştır. Daha sonraki dönemlerde tapınağın cellası dört bölüme ayrılmış, bu bölümlerde Artemis, Zeus Polieus, Roma İmparatoru Antoninus Pius ve karısı Faustina’ya ait heykel başları bulunmuştur. M.S. 17 yılındaki depremde yıkılan tapınak, İmparator Tiberius zamanında eski plana göre tekrar inşa edilmiştir. 4. Yüzyılda tapınağın güneydoğu köşesine bir şapel eklenmiştir.

Birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış, günümüze sağlam bir yapıyla gelen nadir antik kentlerden biri. Özellikle toplanma alanı güzel bir estetik şöleni sunuyor. Gidilmesini tavsiye ederim. Otopark yok. Sadece giriş bölümünde iki üç araçlık yer var. Yol kenarında uygun alanlaraparkt yapabilirsiniz. Müze kart ile giriş var. İçersinde WC mevcut. Hediyelik eşya satışı yapan satış ofisi var. Satış ofisinde ayrıca su ve soğuk içecekler mevcut. Ancak biraz pahalı. Müze kartta farklı oranlarda indirim yapılıyor. Hediyelik eşyalar da%5, su da%50, maden suyunda%25 indirim yapılıyor. Alanının tamamını gezmek yaklaşık 1 saat sürüyor. Resim çekinirseniz biraz daha zaman alabilir.

Kendi kendimize tabelayı okuyup gezip çıkarımlarda bulunuyoruz. Ne sesli tanıtım var, iki tabela dikilmiş ve gezin denmiş. Bir başı boşluk, aman bunlar ne ki isteyen böyle gezsin, istemeyen gelmesin mantığı var. Bu sadece Sart ta değil tüm antik yerler için geçerli. Özellikle yazın bu tür yerlere Kültür Bakanlığı nın rehberler görevlendirip , belirli saatlerde ziyaretçileri dolaştırıp bilgilendiren bir hizmet vermesi çok iyi olur. Bunun için bütçe istenirse bulunur, hem de bu alanda eğitim görmüş bir sürü genç e istihtam sağlanmış olur. Bu tür yerlere sahip çıkalım, Anadolu kültürü, Dünya mirası.

Tarih ve arkeoloji meraklıları için kesinlikle büyüleyici bir durak! Lidyalıların başkenti olan bu kadim şehir, paranın ilk basıldığı yer olma unvanıyla zaten muazzam bir tarihi öneme sahip. ​Gezim sırasında özellikle devasa sütunlarıyla göz kamaştıran Artemis Tapınağı’ndan ve dönemin ihtişamını yansıtan antik jimnazyum kompleksinden çok etkilendim. Eserler gerçekten çok iyi korunmuş ve restorasyon çalışmaları sayesinde tarihin içinde yürüyormuşsunuz hissini sonuna kadar alıyorsunuz. Ayrıca antik dünyanın en büyük sinagoglarından birinin burada bulunması da kentin kültürel zenginliğini gözler önüne seriyor. Manisa taraflarına yolu düşen herkesin bu açık hava müzesini mutlaka görmesini tavsiye ederim, kesinlikle harcanan her dakikaya değiyor!

Paranın ilk kez basıldığı Lidya topraklarında dolaşırken, tarihin yalnızca kitaplarda kalmadığını bir kez daha hissediyorsunuz. Bir zamanların güçlü baskenti Sardes, ticaret yollarının buluştuğu konumu, efsanelere konu olan zenginliği ve yüzyıllara meydan okuyan kalıntılarıyla ziyaretçilerini geçmişe götürüyor.