Halil Paşa Türbesi – Üsküdar

Bir suredir kilitli galiba iceri giremedim. Etrafi da malesef yuksek duvarlarla cevrili iceri gormek de epey zor. Rabbim icerdeki mubarek zatlarla ahiretde bulusmayi nasip etsin. Amin

Kendisini "Hüdayi Hz'nin kapıcısı"olarak gören Sadrazam Halil Paşa'nın yaptırdığı türbe ve yanında KAPICI TEKKESİ kalıntıları olan bir yerleşke. Halil Paşa ile beraber 2 tane de Mürşid-i Kâmil'in ¹Şeyh Gafurî Mahmud Efendi (ks) ve ²Şeyh Abdülhay Celvetî (ks)'nun medfun olduğu türbenin maneviyatı çok yüksek.

Damat Halil Paşa 1570 civarında Kayseri-Maraş yolu üzerindeki Zeytun (şimdi Süleymanlı) kasabasında doğdu. Devşirme olarak ocağa alındıktan sonra önce Acemi Oğlanları Mektebi’nde, ardından iç oğlanı olarak Enderun’da eğitim gördü. Beylerbeyi Vak‘ası’nda 1589’da öldürülen ağabeyi Vezir Mehmed Paşa sayesinde temayüz edip 1606’da sancak beyi pâyesiyle çakırcıbaşılığa getirildi. Yabancı elçilerle daha bu dönemde yakın temas kurdu. Hatta Fransız elçisi Baron de Salignac’la Üsküdar çevresinde av partilerine katılacak kadar samimi arkadaş oldu. 1607’de yeniçeri ağası olarak Kuyucu Murad Paşa’nın Anadolu’da Celâlî Kalenderoğlu Mehmed ve Canbolatoğlu Ali Paşa’ya karşı giriştiği sefere katıldı. Ayrıca Murad Paşa’nın 1608’de Doğu Anadolu’da huzuru sağlama mücadelesinde de başarılı hizmetlerde bulundu. Kendisine teklif edilen Şam beylerbeyiliğini kabul etmeyerek mürşidi Aziz Mahmud Hüdâyî’nin dergâhına sığınmayı tercih etti, ancak vezir unvanını ve divan üyeliğini korudu. Damat Halil Paşa Melâmiyye-Hamzaviyye, Şâbâniyye, Halvetiyye ve bilhassa Celvetiyye gibi tarikatlarla irtibat halinde idi. Celvetî şeyhi Aziz Mahmud Hüdâyî’nin onun üzerinde büyük etkisi vardı. Sıkıntılı ve nazik dönemlerde Hüdâyî Dergâhı’na sığınarak oradan güç ve teselli alırdı; bilhassa 1619, 1623, 1628 yıllarında karşılaştığı zorluklarda bizzat şeyhin tavsiye ve duasını almayı ihmal etmemişti. Aziz Mahmud Hüdâyî onun son tayininde de etkili olmuştur. Hüdâyî’nin, Halil Paşa ile arkadaş olan Hollanda elçisi Haga’yı da dergâhına kabul ettiği bilinmektedir. Haga başta olmak üzere Halil Paşa’nın bazı elçilerle ahbaplık ve arkadaşlık kurması, Osmanlı Devleti’nde o tarihe kadar pek örneğine rastlanmayan bir olaydır. Bu dostluklar sayesinde Haga, Salignac, Césy, Nani, Valier gibi elçilerden diplomatik-politik bilgiler toplamayı ve bunları devletin menfaatine kullanmayı başarmıştır. Yerli ve yabancı tarihçiler Halil Paşa’yı mutedil, tedbirli bir devlet adamı ve iyi bir kaptan olarak nitelerler. Diplomaside ve savaş meydanlarında çok başarılı olmamakla birlikte kökleşmiş İspanyol karşıtı politikası sebebiyle Venedik, Felemenk, Fransız tarihçilerinin ve çağdaşlarının takdirini kazanmıştır. Damat Halil Paşa’nın biri Üsküdar’da, diğeri Fatih’te iki hayratı olduğu bilinmektedir. Aziz Mahmud Hüdâyî Dergâhı yanında Aziz Mahmud Efendi sokağı ile Açık Türbe sokağının kesiştiği köşede bugün hâlâ mevcut türbe, sebil ve çeşmeden oluşan bir hayratı vardır. Ayrıca Kapıcı Tekkesi adıyla bilinen zâviyesi, türbesi ve sebili bulunmaktadır. Ayvansarâyî, Fatih’te Feyzullah Efendi Medresesi karşısında bir camisi olduğunu da belirtmektedir. Halil Paşa, Eğriboz’a 25 km. uzaklıktan içme suyu getirtmiş olup inşa ettirdiği su kanallarının kalıntıları bugüne kadar ulaşmıştır. Bu arada onun hayatını ve gazâlarını konu edinen Gazânâme veya Gazavatnâme-i Halîl Paşa adlı bir eserin varlığı bilinmektedir.

Yaklaşık 10 yıl önce restore ediliyordu. Dış cephesinde Çeşme, hemen karşı köşesinde Çeşme kalıntıları (Şehzade Beyazıt Çeşme) var. Açık Türbe Sokak'ta bir iki tane ahşap ev kalmış. Yakında iki Çeşme daha var. Aziz Mahmut Hüdayi Türbesi'nin girişlerinin olduğu iki sokakta.

Ziyarete açık değil sanırım. Kilitli...