Beşikli Mağara – Hatay

Müze kart geçerli. Titus tüneli ile aynı yerden giriş yapılıyor. Belirli noktaya kadar aynı yoldan gidiliyor. Yaklaşık 10 dk sonra ikiye ayrılıyor. Bur yol titüs tüneline diğeri beşikli mağaraya... Hatay’ın Samandağ ilçesindedir. Seleukeia Pieria (Pieria’daki Seleukeia) adıyla bilinen Çevlik Köyü’nde, 300 hektarlık bir alanda konumlanan antik kentin önemli kalıntılarındandır. Beşikli Mağara, tamamıyla kayaların içine oyulan mezar kompleksi olmakla birlikte kaya mezarlarının en geniş ve en ünlülerindendir. Beşikli Mağara olarak anılmasının nedeni, mezar adalarının içerisine aynı boyutlarda ve yan yana formlarda işlenerek biçimlendirilen, üzeri düz çatılı olan iki taş sandukalı mezarlardan oluşmasıdır. Seyahat kitaplarında XVIII. ve XIX. yüzyıl seyyahları tarafından Krallar Mezarı olarak tanımlanmaktadır. Gravürler W. Bartlett’e aittir. Eski çağda mezar adasının yer aldığı alan, Ölüler Şehri adıyla bilinen bir nekropol alanı şeklinde konumlanmaktadır. Doğu, güney ve kuzey yanında kayalık içerisine işlenen mezar odaları ile çevrilidir. Bu anıt mezar, birbiri ile bağlantılı bir şekilde dört mekândan, yan duvarlara ve tabana oyulan toplamda 93 mezar yatağından meydana gelmektedir. Giriş, günümüzde bir kısmı halen görülebilen, batı yanda bulunan merdivenler aracılığıyla sağlanmaktadır. Kademeler, sütunlar, sütun başlıkları ve üst örtüyü biraz süsleyen motifler, orijinal formlarına uygun olarak biçimlenmektedir. Bu alanlar kayaların oyulmasıyla oluşan ve yer yer kapıların açıldığı bölümlerdir. Ön giriş mekânı, küçük dikdörtgen planlıdır. Cephesinde üç girişli ve dört sütunlu cephe düzenlemesi yer almaktadır. Mekânın tavanı, üç bölümden oluşacak şekildedir. Her bölümün yan kenarları, kabartma sarmaşık dalı, köşeleri ise kabartma istiridye motifi ile süslüdür. Mekânının batı yönündeki yan duvarında ve tabanında mezar yatakları, üst kısımları ise kapatma plakaları vardır. Doğuda ve kuzeyde bulunan daha büyük iki odaya açılmaktadır. Doğu odada 23 tane tabana açılan mezar ve yedi tane duvarda arcosolium olarak da bilinen işlenmiş niş içinde bulunan mezar yatağı yer almaktadır. Mezar yataklarının tavanı ise tonozlu nişler formunda işlenmektedir. Merkezdeki sütunların gövde kısımları tahrip olmuş, yalnızca İyon düzenindeki başlıklar ve kaidelerin azınlığı korunabilmiştir. İki sütun başlığının yan yüzlerinde daire içinde işlenen kabartma haç motifleri yer almaktadır. Doğu odasının kuzeybatı köşesi, boyut olarak kendisinden küçük dörtgen formdaki odaya açılmaktadır. Odanın yalnızca kuzey ve doğu duvarında, üstünde beşik tonoz çatılı olan iki arcosolium yer almaktadır. Merkezinde ise üstü düz çatılı formda baldahin şekliyle tasarlanan ve doğu batı aksı üzerinde birbiri ile bağımsız bir şekilde konumlanan iki sandukalı mezar bulunmaktadır. Bu mezarlar, 1,50 metre genişlikte, 3,62 metre uzunlukta ve 1,93 metre yüksekliktedir. 1,30 metre yüksekliğe kadar tabandan bir lahit teknesi ve bunun her köşesinden dörtgen formdaki sütunlar yükselmektedir. Sütunların arasındaki boşluklar, beşik kemeri pencereler şeklinde biçimlendirilmektedir. Odanın kapı formundaki giriş duvarı haricinde tüm duvarlarının yan taraflarında mezar yatakları vardır. Aynı şekilde, odanın tabanında da mezar yatakları bulunuyor ve batısında yer alan odaya açılmaktadır. Kuzeyde yer alan bu odada tabanda ve duvarlarda toplam 52 tane mezar tespit edilmiştir. Ele geçen kalıntılardan, anıt mezarların üzerlerinin, kaplama taş plakalar ile örtüldüğü anlaşılmaktadır. Bu mezar odası genel düzenlenişi bakımından Hipogeum olarak adlandırılan yeraltı mezar odalarıyla benzerlikler göstermektedir. Mezar yatağı sayısı, bu mezarlarda yaklaşık olarak 250’ye kadar ulaşabilmiştir. Yazılı kaynaklara göre, yapılan araştırmalarda mezar anıtına ait bir herhangi yazıt bulunamamıştır. Yalnızca kazılar sonucunda mezar anıtından tespit edilen buluntular, anıtın en erken Roma dönemine ait olduğunu göstermektedir.

Öncelikle şunu söylemek istiyorum haritalara burayı yazmayın navigasyon olmayan bir yola sokuyor. Beşikli mağaraya ulaşım da Titus tüneli üzerinden sağlanıyor oraya yol çizebilirsiniz direkt. Girişler aynı yerden müzekart ile. Baya bir yürüme rotası var. Tünelden sonra beşikli mağara için biraz daha yürümeniz gerekiyor. Yürüyüş yolu güzel fakat biraz uzun.

Arsuz Samandağı yoluna oldukça yakın bir yerde bulunuyor yol kenarında aracınızı bırakıp 500 metre kadar yürümeniz gerekiyor buraya yakın bi konumda titus tüneli de var gelmişken her ikisine de uğrayabilirsiniz

Beşikli Mağara, Hatay’ın Samandağ ilçesinde, Seleuceia Pieria Antik Kenti içinde yer alan etkileyici bir kaya mezar yapısıdır. Adını, içerideki taş oyma mezarların beşik formuna benzetilmesinden alır. Roma dönemine ait olduğu düşünülen bu mezar kompleksi, hem mimarisi hem de kayaya oyulmuş nişleriyle dikkat çeker. Ancak ilk bakışta ne kadar etkileyici görünse de, ne yazık ki zamanla ciddi şekilde tahrip olmuş bir yapı karşınıza çıkıyor. Duvarlardaki kazınmış yazılar, koparılmış taş parçaları ve iç kısımdaki bakımsızlık izleri, yapının tarihi değerini gölgeliyor. Özellikle Titus Tüneli gibi diğer yapılarla kıyaslandığında, Beşikli Mağara korunma ve tanıtım açısından oldukça geri planda kalmış durumda. Çevrede herhangi bir bilgilendirme tabelasının olmaması da, burayı ilk kez ziyaret edenler için yapının anlamını yeterince aktaramıyor. Tüm bu eksiklerine rağmen, hâlâ güçlü bir görsellik sunuyor ve bölgedeki tarihî dokunun bir parçası olarak daha fazla ilgi ve korumayı fazlasıyla hak ediyor.

Beşikli Mağara'ya giriş müze kart ile yapılmaktadır. Girişte ücretsiz otopark ve hediyelik eşya dükkanı mevcut. "Tünelin deniz tarafındaki girişine göre sağ tarafta 100 metre kadar uzaklıkta bulunan Beşikli Mağara, kaya mezarlarının en geniş ve en ünlülerinden olup, içerisinde bölümler halinde on iki mezar vardır. Mezarlar birbirlerinden duvarlar ile ayrılmıştır. Bu taş mezarlar, taş sütunlar ve kemerlerin birbirine bağladığı bölümler halinde olup, yukarıdan aşağıya yine taş merdivenlerle inilmektedir. Kayaların oyulması ile meydana getirilen, yer yer kapıların açıldığı bölümlerdeki sütunlar, sütun başlıkları, kademeler ve üst örtüyü kısmen süsleyen motifler orijinallerine uygun biçimde yapılmıştır."