Evliya Cami – Kars

Evliya Camii, 1579’da Lala Mustafa Paşa tarafından Horasanlı evliya Ebu’l Hasan Harakanî anısına yaptırıldı ve Kars’ın tarihi dokusuna mistik bir hava kattı . Günümüze en özgün şekilde ulaşan unsuru, kare kaideli ve silindirik gövdeli tek minaresidir; bu da Osmanlı taş işçiliğinin güzel bir örneği . 1996–2004 yılları arasında yapılan restorasyonlar, caminin mimari planını büyük ölçüde değiştirdi; mihrap ve minber gibi iç mekan unsurları yenilense de manevi atmosfer hâlâ hissediliyor . Caminin bitişiğindeki Evliyâ Hazretleri Türbesi ve şadırvan alanı, ibadet ve ziyaret açısından cazibesini artırıyor . Ziyaretçiler, caminin sade ama huzurlu ortamını, tarihi minarenin özgün dokusunu beğeniyor. Tripadvisor’da “manevi atmosfer” vurgusu öne çıkıyor . Ancak mimari özgünlüğü büyük ölçüde kaybolmuş olsa da, Kars’ın kültürel tarihinde önemli bir yere sahip. Sonuç: Evliya Camii, tarihi bir derinlik ve manevi bir huzur sunan, Kars’ın manevi zenginliğini yansıtan bir yapı. Osmanlı taş minaresinin orijinalliği, türbe ve şadırvanla birlikte; şehirde kısa ama etkili bir durak olarak ziyaret edilmeli.

bulunduğu yerden agri dağı hariç tüm dogubeyzait i görebilirsin manzara çok güzel .saray oldukça büyük ve etrafında görünecek bir kaç tarihi yer ve mesire alani var .tek sevmediğim şey isakpasa sarayın içindeki cami bölümü içeriye girdiğinizde çok kötü koku var girdiğiniz gibi çıkıyorsunuz namaz kilmaniz mümkün değil. müze kartınızla ücretsiz girebilirsiniz.

Evliya Camii, Kars’ta gezmeye gelenlerin çoğunun ilk dikkatini çeken yapılardan biridir. Şehrin merkezine oldukça yakın bir yerde bulunur ve özellikle tarihi dokusuyla hemen fark edilir. Kars’ta yürüyerek dolaşırken bir anda karşınıza çıkabilecek yapılardan biridir. Dışarıdan bakıldığında diğer camilerden biraz farklı görünür; çünkü yapının mimarisi klasik Osmanlı camilerinden ziyade daha eski bir dönemi hatırlatır. Aslında bu yapının hikâyesi oldukça ilginçtir. Bugün cami olarak kullanılan bu yapı, ilk olarak Orta Çağ’da kilise olarak yapılmıştır. Yapının kökeni genellikle 10’uncu yüzyıla, yani bölgede Bagratid Kingdom of Armenia dönemine kadar götürülür. Daha sonra Kars’ın farklı dönemlerde el değiştirmesiyle yapı da farklı amaçlarla kullanılmıştır. Osmanlı döneminde ise camiye çevrilmiş ve günümüze kadar bu şekilde gelmiştir. Caminin mimarisine biraz dikkatle bakarsanız bu geçmişi kolayca fark edebilirsiniz. Özellikle dış cephedeki taş işçiliği oldukça dikkat çekicidir. Koyu renkli bazalt taşından yapılmış sağlam bir yapı olduğu için aradan geçen yüzyıllara rağmen oldukça iyi durumda kalmayı başarmıştır. Üzerindeki kabartmalar ve süslemeler de ziyaretçilerin ilgisini çeker. Bu kabartmaların bir kısmında hayvan figürleri ve çeşitli semboller görmek mümkündür. Anadolu’daki camilerde çok sık karşılaşılmayan bu tür süslemeler, yapının aslında eski bir kilise olduğunun da ipuçlarını verir. Caminin bulunduğu yer de oldukça keyiflidir. Çevresinde Kars’ın eski taş binalarını görmek mümkündür. Özellikle kışın kar yağdığında bu koyu renkli taş yapıların üzerinde oluşan beyaz örtü şehre çok farklı bir görüntü verir. Evliya Camii de o manzaranın önemli parçalarından biridir. Kars’a yolu düşenler genellikle Kars Kalesi ve çevresini gezerken buraya da uğrarlar. Ziyaret etmek için uzun zaman ayırmaya gerek yoktur ama yapının etrafında birkaç dakika dolaşmak bile Kars’ın ne kadar eski ve katmanlı bir tarihe sahip olduğunu hissettirmeye yeter. Bu yüzden Kars’ta gezerken Evliya Camii’ni görmeden geçmemek iyi bir fikir olur.

Kars il merkezinde, Sultan III. Murad döneminde, Kars Kalesi onarılırken burada cami, medrese ve hamam yaptırmıştır. Bu camilerden biri olan Evliya Camisi 1579’da yaptırılmıştır. Cami XVII. yüzyılın başlarında yıkılmış, kısa bir süre sonra da onarılmıştır. Cami haziresinde bulunan Ebü’l Hasan Harakani adına 1579 tarihinde bir türbe yaptırılmış. Ebü’l Hasan Harakani, Anadolu’nun Türkleşmesinde ve aydınlanmasında büyük rol oynayan Evliya Alperenlerden birisidir. Bu sebeple Evliyanın türbesinin bulunduğu yere Padişah III. Murad’ın emri ile Evliya camii yaptırılmıştır. Camii 1988-1989 yıllarında minaresinin orijinal yapısını korumak kaydıyla yeniden yaptırılmıştır. Camii Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetindedir. 1579 tarihinde Lala Mustafa Paşa tarafından Kars şehrinin imarı çalışmaları sırasında şehirde yapılan 9 adet Osmanlı camisinden birisidir. Cami kesme taştan kare planlı olarak yapılmıştır. Onarım sonrası özelliğini kısmen yitirmiştir. 1579 yılında yapılan caminin minaresi orijinal özelliklerini koruyarak günümüze ulaşmıştır. Ancak bugünkü durumunda, payeler üzerine oturan merkezi kubbe mihrap önündeki sahnı kapsamaktadır. Son cemaat yeri ile arasındaki boşluğun üzeri de iki sıra halinde beşer küçük kubbe ile örtülmüştür. Diğer yanındaki kubbe dışında kalan mekanların üzerleri yine beş küçük kubbe ile örtülüdür. Caminin önündeki son cemaat yeri duvar uzantıları arasında üzerleri kubbeli beş bölüm halindedir. Caminin mihrap ve minberi sonradan yapılmış olup mimari yönden bir özellik taşımamaktadır. Minaresi kare kaide üzerinde yuvarlak gövdeli ve tek şerefelidir. Bu minare caminin ilk yapımından kalmış, orijinalliğini korumuştur. Kesme taştan yapılmış olan minare, renkli taşlarla geometrik desenlerin hakim olduğu bezemeye sahiptir. Caminin yanında bulunan ve Horasanlı Hasan-ı Harakani’nin kare planlı, kubbesi çini kaplı türbesi bulunmaktadır.

Kars Kalesi eteğinde bulunan Evliya Camii, Ebul Hasan Harakani Türbesinin bitişiğinde yer alıyor. Minaresi daha eski ve farklı olduğu dikkati çekmektedir